In de marge van de discussie over zin en onzin van de maandagstaking is er ook een discussie ontstaan over zin en onzin van vakbonden op zich. Dit begrijpen we niet goed. Vakbonden zijn ten zeerste nodig. De relatie werkgever-werknemer is een gezagsrelatie. Het maakt dat de individuele werknemer relatief zwak staat, hoe mondig die werknemer ook mag zijn. Enkel wanneer werknemers zich verenigen, kunnen ze op gelijk niveau met hun werkgever onderhandelen. Vakbonden kunnen daarbij behulpzaam zijn. Dit betekent overigens niet dat we er forfaitair van uitgaan dat werkgevers geen oren zouden hebben naar de verzuchtingen van hun werknemers. Ze zijn veelal partners in crime, hebben elkaar nodig.
Vakbonden zijn dus wel degelijk nodig. Ze hebben een rol te spelen op bedrijfsniveau en op een meer algemeen niveau als vertegenwoordiger van het algemeen belang. Maar dan moeten ze ook dat algemeen belang voor ogen houden en niet het belang van bepaalde groepen uit onze samenleving. Hier slaan de vakbonden de bal mis, focussen ze al te zeer op de verworven rechten, werpen ze zich vooral op als de verdedigers van de werklozen en de oudere werknemers die vervroegd willen uitstappen, komen ze niet op voor de toekomstige generaties. Dat is jammer en meteen ook de verklaring waarom er zo weinig draagvlak is voor de staking van maandag.
Er is iets dat de vakbonden nooit zouden mogen vergeten, België is geen eiland. Integendeel, we zijn een van de meest open economieën van de wereld. En we hebben geen eigen munt meer die we kunnen devalueren om onze economie opnieuw concurrentieel te maken, maar de euro. We hebben daar ons voordeel mee gedaan. Maar wanneer de economie slabakt en de financiële markten - mede door onze begrotingstekorten en onze hoge staatsschuld - daar allergisch op reageren, dan moet men maatregelen nemen. Dan moet onze overheid, net zoals elke goede huisvader dat zou doen, maatregelen nemen en de tering weer naar de nering zetten om de toekomst veilig te stellen. Dat is een collectieve verantwoordelijkheid.
Door Eric Donckier
