Ze moet belissen wie wel hulp krijgt en wie niet. En ze moet vooral ‘nee’ zeggen, nauwelijks ‘ja’. In Limburg kunnen ze dit jaar amper 26 procent een plaats geven in een instelling en niet meer dan 14 procent een eigen budget waarmee ze hun zorg kunnen regelen. Dat is geen 26 of 14 procent van iedereen die op een lijst staat, maar alleen van de schrijnendste der schrijnendste gevallen. Want alleen die komen voor deze commissie van ‘noodgevallen’. Volgens Marc Van Gestel die het opvangtekort al jarenlang aanklaagt, krijg je - zolang je ouders leven - zelfs nooit het label ‘dringend’.
Dan hebben we het niet eens over de ‘gewone’ gevallen. Zoals een moeder die niet weet hoe ze haar dochter met het syndroom van Down binnenkort thuis moet opvangen. De Vlaamse overheid trekt anders wel elk jaar meer geld uit om de wachtlijsten weg te werken en tegelijkertijd worden die alsmaar langer. Vreemd genoeg zeggen de gebruikers zelf dat ze ook niet begrijpen waar al dat extra geld naar toe is. “Als ze efficiënter zouden werken, zouden ze veel meer kunnen doen”, zegt Marcel Luys van de federatie die de families en de gebruikers vertegenwoordigt. “Ze werken altijd in fragmentjes, nooit globaal.”
Hij mist het management waarmee je een bedrijf runt en hij durft ook zelf een paar pijnpunten aansnijden waar de sector liever over zwijgt. Sommige persoonlijke assistentiebudgetten worden namelijk voor heel wat anders gebruikt dan waar ze voor dienen en sommige gehandicapten maken winst als ze niet elke dag naar een instelling gaan. En dan is er nog het verschil in uitkeringen tussen de ene en de andere gehandicapte, terwijl de voorzieningen toch voor iedereen dezelfde dagtarieven aanrekenen. Luys weet hoe het moet. We kunnen zelfs in Limburg beginnen. We hebben hier alles: de kennis van de instellingen en een goed uitgebouwd netwerk van familiehulp. Alleen moet iedereen samenwerken. De instellingen zouden de mensen van de thuiszorg kunnen opleiden bijvoorbeeld. “Want ouders willen hun kinderen wel zo lang mogelijk thuis houden, maar dan moeten ze daar steun voor krijgen”, denkt Leys. Zo kunnen we de dure opvang reserveren voor de dringende gevallen die nu met een ‘nee’ naar huis moeten.
Liliana Casagrande
