De Kern

Vicieuze cirkel doorbreken

Het spreekt voor zich dat de partijen het gisteren op hun wekelijkse bureaus ook even hadden over de nieuwste, spectaculaire opiniepeiling van La Libre Belgique.

Het gaat maar om een peiling. Maar toch. Men kan nu al met quasi zekerheid stellen dat LDD in juni haar verkiezingsresultaat van twee jaar geleden zal verdubbelen. Als het al niet meer wordt. Hoe kan dat nu? Vanwaar dat succes?

Een eerste verklaring is ongetwijfeld het falen van de traditionele politiek. Twee jaar geleden won Yves Leterme met overtuiging de federale verkiezingen. De verwachtingen waren hooggespannen. De resultaten zijn omgekeerd evenredig. Geen staatshervorming, geen goed bestuur, geen gezonde overheidsfinanciën. De mensen zijn hoogst ontevreden over het gevoerde beleid. Tot voor kort kapitaliseerde het Vlaams Belang deze onvrede. Maar het cordon sanitaire heeft het VB onzijdig gemaakt. LDD is nu het alternatief, zeker voor zij die moeite hebben met het vreemdelingenstandpunt van Vlaams Belang.

De tweede verklaring is de persoon van Jean-Marie Dedecker. Hij heeft een politieke feeling zoals weinigen die hebben. Hij weet perfect wanneer hij iets moet zeggen en wat hij dan moet zeggen. Hij heeft uitstekende antennes, staat dicht bij de mensen, zegt wat zij denken en voelen. Soms is dat populistisch en dus goedkoop.

Maar electoraal rendeert het maximaal. Een derde verklaring had de lijsten van LDD voor de komende verkiezingen moeten zijn. Maar dat kunnen we niet zeggen. De LDD-lijsten zijn een amalgaam van overlopers, bekende Vlamingen en gelukszoekers. Overlopers die weggingen of weg moesten bij hun eerste partij omdat ze het niet konden of omdat ze niet de plaats kregen die ze wilden. BV’s van wie de eerste carrière ten einde loopt en op zoek zijn naar een goed betaalde tweede carrière. Maar het verleden heeft voldoende bewezen dat BV’s geen goede politici zijn. Gelukszoekers tot slot die op eigen kracht nooit een parlementszetel kunnen veroveren maar van de populariteit van Jean-Marie Dedecker willen profiteren.

Het succes van LDD heeft voor gevolg dat we in Vlaanderen nog meer partijen krijgen, dat dit ten koste gaat van de traditionele partijen, dat er nog meer partijen nodig zullen zijn om een regering te vormen en dat regeren daardoor nog moeilijker wordt. Dat kan leiden tot nog meer onvrede, nog meer populisme, nog meer afwijzing van de traditionele politiek. Enkel ernstig beleid kan deze vicieuze cirkel doorbreken.

Een keiharde campagne

Volgens de nieuwste peiling van La Libre Belgique, die vandaag verschijnt maar waarvan de resultaten reeds gisterenavond werden vrijgegeven, blijft CD&V veruit de grootste partij in Vlaanderen.

Op relatief verre afstand volgen achtereenvolgens LDD, Open Vld en Vlaams Belang. Die drie partijen zitten in een zakdoek, toch blijft het opmerkelijk dat volgens de LLB-peiling LDD groter is dan Open Vld. Dat moet pijn doen in de Melsenstraat. Sp.a blijft het slecht doen. Groen! en N-VA halen nipt de kiesdrempel en daardoor is het verre van zeker dat ze in elke provincie ook verkozenen halen. In Franstalig België is de PS opnieuw de grootste vóór de MR. Het meest opmerkelijke resultaat daar is dat Ecolo de cdH voorbijsteekt.

Met opiniepeilingen is het altijd opletten. In de peiling van begin maart in De Standaard ging LDD nog achteruit in vergelijking met de vorige peiling. Om maar wat te zeggen. Dit neemt niet weg dat ze de politieke koorts meten. En hoe dan ook spelen ze mee in de positionering van de partijen. De verschuivingen zijn groot. De verkiezingscampagne zal hard zijn.

Daar kregen we afgelopen weekend een voorsmaakje van. De PS lanceerde haar verkiezingscampagne gisteren in Brussel. Voorzitter Elio Di Rupo haalde in zijn toespraak keihard uit naar de liberalen en dus naar Didier Reynders en de MR. Di Rupo heeft de omstandigheden mee. De financiële crisis gevolgd door een wereldwijde economische recessie is een gevolg van een gebrek aan regels en controles. Volgens de liberalen waren die niet nodig, de sector zou zich wel zelf reguleren. Quod non. Didier Reynders kennende zal hij dit niet over zijn kant laten gaan en keihard terugslaan.

Hoe harder de campagne, hoe groter het spektakel, hoe beter het is. Althans voor journalisten. Maar is het dat ook voor het land? Ligt het verkiezingsresultaat enigszins in het verlengde van deze peiling, dan ziet het er niet goed uit. In Vlaanderen zal men opnieuw minstens drie partijen nodig hebben om een regering te kunnen vormen. Hoe meer partijen, hoe moeilijker het compromis. En in Franstalig België riskeert de MR opnieuw buiten de Waalse en de Franse gemeenschapsregering te vallen.

Mocht dat zo zijn, dan voorspelt dit alles weinig goeds voor de cohesie binnen de federale regering. Die staat dit najaar nochtans voor haar uur van de waarheid: een meerjarenplan om de overheidsfinanciën en zo ook onze economie opnieuw op het juiste spoor te krijgen én een staatshervorming. Zal het kunnen? Twijfelen is toegestaan.

De slimste van de klas

Minister van Migratie en Asiel Annemie Turtelboom verraste vrijdag vriend en vijand met haar aankondiging dat asielzoekers die al langer dan vijf jaar hier verblijven, waarvan de asielaanvraag van vóór 1 juni 2007 dateert en waarvan de kinderen naar school gaan, een verblijfsvergunning van één jaar krijgen. In de tussenperiode moeten ze bewijzen dat ze voor zichzelf kunnen zorgen, met andere woorden dat ze werk en een inkomen hebben. Is dat het geval, dan krijgen ze een permanente verblijfsvergunning.

Met haar aankondiging toont minister Annemie Turtelboom zich de slimste van de klas. Het asieldossier zat muurvast. Een volledig akkoord vóór de regionale verkiezingen van 7 juni over nieuwe regularisatiecriteria maar ook over gezinshereniging en arbeidskaarten is uitgesloten. Overigens is het nog maar de vraag of het na 7 juni wél kan. Dat dreigde zich tegen minister Turtelboom te keren. Ze riskeerde het imago van hardvochtige tante.

Met haar instructie aan Vreemdelingenzaken haalt de minister de druk van de ketel, meet ze zich een vriendelijker imago aan en speelt ze de zwarte piet in dit dossier door naar Marie Arena en de PS. Dat die dit ook als dusdanig ervaarden, bleek uit hun pissige reacties.

In feite is er al langer een informeel akkoord om de hoger aangehaalde categorie van asielzoekers minstens een tijdelijk en als het even kan een permanente verblijfsvergunning te geven. Maar een officieel akkoord bleef uit.

De PS speelde alles of niks: een akkoord over een algehele regularisatie van alle asielzoekers of niks. Daarmee had de PS zichzelf gevangen. De PS-achterban is helemaal niet overtuigd van een volledige regularisatie. Nu nog minder omdat de economische situatie volledig gekeerd is en er zo al geen werk is voor de mensen. Maar de PS-top liet zich opjagen door Ecolo en zette door. In feite kan men zeggen dat de PS-top meer naar de ogen van potentiële kiezers vanuit Ecolo keek dan naar de ogen van de asielzoekers. Het asieldossier werd daarmee gedegradeerd tot een communautair en electoraal dossier. In Vlaanderen ligt amper iemand wakker van hongerstakende asielzoekers, in Franstalig België zijn ze inzet van electoraal opbod.

De geste van Annemie Turtelboom is ook een succes voor eerste minister Herman Van Rompuy. Hij bemiddelde de afgelopen weken tussen Turtelboom en Arena. Dit kleine akkoord geeft aan dat Van Rompuy gerespecteerd wordt en dat CD&V en Open Vld dicht bij elkaar staan.

Geniet ervan, Kim

Voila, Kim is terug. En meer moet dat niet zijn. De grootste sportvrouw uit de Limburgse geschiedenis was het thuiszitten beu, ging wat loskloppen in de Boneput en de gevolgen zijn gekend. Van mei tot december zal het weer al Clijsters zijn wat de klok slaat.

En ook al zal ze vooral in de VS en dus bij ons midden in de nacht aan de slag gaan, we kunnen we er alleen maar blij om zijn. Het trauma van het collectieve afscheid van onze supervedettes Henin, Gevaert en Hellebaut is hiermee een beetje verzacht.

Leuke bijkomstigheid: Kim doet dit gewoon voor haar plezier. Uiteraard, een showmatch op Wimbledon tegen Steffi Graf, u en ik zullen zeer lang moeten werken om een gelijkaardige verloning op te strijken. Maar voor het geld moet ze het niet meer doen. Met een slordige 11 miljoen euro aan prijzengeld op de bankrekening, kan een mens al wat andere prioriteiten stellen in zijn leven. We kunnen haar dan ook alleen maar het beste toewensen: geniet ervan, Kim. Want als je binnenkort laat zien dat de absolute top opnieuw binnen je bereik ligt, zullen de criticasters weer opstaan. Ze zullen roepen dat het niveau van het vrouwentennis niks meer voorstelt. Want twee jaar stoppen, een dochter op de wereld zetten en dan toch weer matchen winnen, dat kan toch niet... Niks van aantrekken. En nog iets harder kloppen.

Ook de maatschappelijke boodschap die Kim de wereld instuurt, mag je niet onderschatten. Een ambitieuze jonge vrouw staat in haar vakgebied aan de top, onderbreekt haar carrière even om mama te worden en zet haar professionele weg dan ongehinderd verder.

Een situatie zoals we er in het echte leven te weinig zien. Uiteraard wordt een dergelijke keuze vergemakkelijkt als je een paar miljoen op je rekening hebt staan. Maar toch, al te vaak worden talentvolle vrouwen gedwongen te kiezen tussen werk en gezin. En het is weer Kim Clijsters die het voorbeeld geeft. Ze zal er alles aan doen om samen met Brian en Jada een aangenaam leven te leiden. Maar ze gaat uiteindelijk wel voor haar eigen carrière.

Een voorbeeld voor die duizenden vrouwen die zich in hun vakgebied vaak dubbel moeten plooien om de top te bereiken. En die vaak professioneel afgestraft worden omdat ze - tijdelijk - ook voor hun gezin willen zorgen. Als Kim in Wimbledon, Toronto of New York weer de baan opstapt, is dat ook een signaal voor al die ambitieuze, hardwerkende vrouwen. Dat ook zij hun droom kunnen waarmaken. En ervan kunnen genieten.

We zitten op de Titanic

In Nederland zijn regering en sociale partners het gisteren eens geraakt over een verstrekkend relanceplan voor de Nederlandse economie. Zo zal de regering de komende twee jaar 7,5 miljard euro extra investeren, wordt de pensioenleeftijd opgetrokken tot 67 jaar en worden de komende jaren de lonen bevroren om de concurrentiekracht van de Nederlandse bedrijven veilig te stellen.

Het zijn maatregelen waar men in dit land hoogstens van kan dromen. Er zijn geen financiële reserves, de begroting ontspoort in snel tempo, de staatsschuld neemt in even snel tempo toe, de Hoge Raad van Financiën maakte deze week duidelijk dat het van kwaad naar erger gaat. Er zijn ook de ideologische en communautaire tegenstellingen. Die moeten afgekocht worden met dure compromissen zonder duidelijke keuzes. En er is helemaal géén sense of urgency.

Dat bleek gisteren nogmaals na het kernkabinet. De ministers bespraken de economische situatie, bestudeerden nieuwe relancemaatregelen, maar gingen uiteen zonder resultaat omdat ze niet verder kwamen dan maatregelen die de staat nog méér geld kosten zonder dat men ook zeker is dat ze de economie zullen stimuleren. Zo wil MR de BTW in de horeca zo snel mogelijk verlagen van 21 naar 6 procent, blijft Open Vld aandringen op technische werkloosheid voor bedienden en vraagt de PS extra kindergeld om de koopkracht te verhogen.

Het wil niet lukken en de verklaring daarvoor kennen we: de regionale verkiezingen van 7 juni. Daarom ook géén akkoorden over de staatshervorming, over asiel en migratie, over technische werkloosheid voor bedienden. Zelfs de uitspraken van de paus tijdens zijn Afrikaanse rondreis over aids en condooms zorgen voor spanningen binnen de coalitie. Zal het na 7 juni dan wél kunnen. We betwijfelen het, zeker wanneer partijen wel in de federale regering zitten maar buiten de regionale regeringen vallen, dan zal de strijd gewoon voortgezet worden tot de federale verkiezingen van juni 2011. Samenvallende verkiezingen nu 7 juni voor alles kunnen veel problemen voorkomen. Maar de politici willen er niet van weten. Wie er zit, wil blijven zitten. Het persoonlijk en partijbelang belang primeert op het algemeen belang. Dit is een dramatische vaststelling.

Door de financiële en economische crisis is dit land tien jaar terug in de tijd geslagen. Het vertrouwen van de mensen smelt als sneeuw voor de zon. Zonder vertrouwen kan men geen toekomst opbouwen. Dit land riskeert te imploderen. Maar niemand trekt het zich aan. Net zoals op de Titanic.

Bloed, zweet en tranen

Het is een ramp. De Hoge Raad van Financiën heeft uitgerekend dat zonder nieuwe maatregelen de begroting totaal ontspoort. Ingrepen zijn onvermijdelijk. Nu meteen kan niet, dat zou de recessie verder uitdiepen. Op lange termijn kan ook niet omwille van de vergrijzing. De HRF stelt een plan op middellange termijn voor om de begroting tegen 2013, ten laatste 2015 terug in evenwicht te brengen.

Dat betekent minstens vier jaar een begrotingsinspanning van minstens 1,1 procent van het bbp of net geen 4 miljard euro per jaar. Ter vergelijking, het globaal plan van toenmalig eerste minister Jean-Luc Dehaene omvatte ingrepen ter waarde van iets minder dan 3 procent van het bbp. Dat heeft ons bloed, zweet en tranen gekost aan inleveringen, crisisbelastingen en indexsprongen. Nu staan we voor twee zulke plannen. Verschrikkelijk.

In tegenstelling tot wat men zou kunnen denken, is dit begrotingstekort niet echt een gevolg van de financiële en economische crisis. Die hebben het tekort wel uitgediept. De voornaamste verklaring is dat alle Belgische overheden samen boven hun stand leven. Het tekort is structureel. Dat komt omdat vooral onder de eerste regering Verhofstadt het economisch goed ging, het belastinggeld binnenstroomde en de regering dat geld meteen uitgaf aan nieuwe maatregelen in plaats van het te sparen om de kosten van de nakende vergrijzing op te vangen. En zijn regering gooide met extra geld naar de regio’s. Het zijn niet wij die dat zeggen, maar wel Luc Coene, nu voorzitter van de HRF en toen kabinetschef van... Guy Verhofstadt. Die legt momenteel de laatste hand aan een boek met oplossingen voor de crisis. Is dit om te lachen?

Het is de regering Van Rompuy die dit najaar, in samenspraak met de regio’s, een meerjarenplan zal moeten opstellen om de overheidsfinanciën te saneren. Het is hem toevertrouwd, hij was minister van Begroting onder Jean-Luc Dehaene. Maar kan zijn regering het aan? We betwijfelen het. B-H-V, staatshervorming, relanceplan twee, hospitalisatieverzekering, betalingsbevel, technische werkloosheid bedienden, regularisatiecriteria,... niets wordt er nog beslist. En er is geen enkele reden waarom het na de regionale verkiezingen van 7 juni wél kan, want dan staan de federale verkiezingen van juni 2011 voor de deur en zal opnieuw niemand zijn nek willen uitsteken. Er is maar één oplossing: op 7 juni verkiezingen voor alles. Pas daarna zullen onze politici het aandurven om de staat te hervormen en de overheidsfinanciën te saneren. Nu zijn ze de gevangenen van hun schrik voor de kiezer.

Arme gepensioneerden

De parlementsleden Luc Goutry (CD&V) en Yolande Avontroodt (Open Vld) hebben in de Kamer een wetsvoorstel ingediend om het aandeel van de kinderen in de rusthuisfactuur van hun ouders drastisch te beperken.

Dat klinkt mooi. Maar is het dat ook? Niet noodzakelijk. In België zijn enkel de inkomens van de werknemers tot op de laatste euro gekend. Dat geldt niet noodzakelijk voor zelfstandigen, vrije beroepen en inkomens uit kapitaal. Riskeren we een nieuwe discriminatie? Hoe zit het met de solidariteit tussen de generaties? Waar moeten de OCMW’s het geld halen? Waarom stelt de overheid zich steeds vaker in de plaats van de mensen zelf ? Waarom moet de belastingbetaler steeds vaker voor steeds meer opdraaien? Allemaal vragen die een onderbouwd antwoord verdienen voor er sprake kan zijn van de nieuwe regeling. En dan hebben we het niet eens gehad over de aller voornaamse vraag: hoe komt het dat steeds minder bejaarden hun rusthuisfactuur kunnen betalen?

We weten allemaal waarom dat zo is: de lage wettelijke pensioenen. Zeer zeker, deze vaststelling staat haaks op het bericht van begin deze maand dat de gemiddelde Vlaamse gepensioneerde relatief welvarend is ondanks de lage wettelijke pensioenen. Men noemt dat de pensioenparadox.

De verklaring hier is dat de meeste Vlamingen sparen voor hun oude dag. Maar is dat spaargeld gekend? Geldt een eigen huis als spaargeld? En zo ja, wordt daar dan rekening mee gehouden door de OCMW’s én door het duo Goutry-Avontroodt? Het antwoord op deze vraag ligt niet voor de hand.

We zouden kunnen zeggen dat het antwoord ‘ja’ moet zijn. Omdat we anders te maken hebben met een variant op het privatiseren van de winsten en het collectiviseren van de schulden. Maar men kan evengoed het standpunt verdedigen dat het wettelijk pensioen moet volstaan om het rusthuis te betalen. Omdat niet iedereen kan sparen. En omdat iedereen tijdens zijn actieve loopbaan voldoende bijdraagt om later recht te hebben op een volwaardig wettelijk pensioen.

Dat is dus niet langer het geval. Internationale studies tonen het aan, we hebben in verhouding van de laagste pensioenen in Europa. Onze politici moeten ophouden met te zeggen dat onze sociale zekerheid een van de beste is. Het is gelogen. Er moet een herfinanciering van de pensioenen komen. Maar dat gaat dus niet, er is geen geld omdat onze politici het steeds opnieuw weggooien wanneer het economisch goed gaat.

De nieuwe pastoors

Indien minister van Sociale Zaken Laurette Onkelinx haar zin krijgt, dan komt er vanaf volgend jaar een totaalverbod op de verkoop van alcohol aan jongeren onder de zestien. Op dit ogenblik geldt dat verbod enkel voor horecazaken, vanaf volgend jaar ook voor bijvoorbeeld warenhuizen en nachtwinkels. Open Vld-senator Patrik Vankrunkelsven van zijn kant heeft een wetsvoorstel klaar dat ouders verbiedt om thuis of in de auto te roken in aanwezigheid van hun kinderen.

Op het eerste gezicht zijn dat verstandige voorstellen. Jongeren onder de zestien behoren geen alcohol te drinken. Blijkbaar doen ze het wel. Comazuipen is een nieuw fenomeen. Jongeren komen bijeen, kopen in de nachtwinkel sterke drank, drinken zich vervolgens samen zat, soms eindigt dat in een coma. Verschrikkelijk. En van roken weten we allemaal dat het schadelijk is voor de gezondheid. Ook passief roken is ongezond.

Maar zijn deze twee voorstellen ook op het tweede zicht nog zinvol? Neen, neen en nogmaals neen. Het is aan de ouders om hun verantwoordelijkheid op te nemen voor hun kinderen. Kinderen maken is niet vrijblijvend, houdt een engagement in ten overstaan van die kinderen. Dat betekent opvoeden, koesteren, het voorbeeld geven, begeleiden, controleren, aanmoedigen, sanctioneren en zoveel meer. Ouders behoren te weten wat hun kinderen doen en op te treden wanneer ze zich te pletter drinken. Nu legt men de verantwoordelijkheid bij cafébazen en winkeliers.

Idem dito met het voorstel van Patrik Vankrunkelsven. Ouders mogen niet meer in hun huis of hun auto roken in aanwezigheid van hun kinderen. Hoe gaat hij dat controleren? In elk huis een camera plaatsen? Ach zo, het is niet de bedoeling om dat te controleren, het zou eerder gaan om een morele richtlijn. Waarom dan een wet maken? Wat een onzin. Net alsof ouders niet zouden weten dat roken slecht is voor hun kinderen.

Vroeger hadden we pastoors die constant met het vingertje omhoog stonden. Hun plaats is ingenomen door politici. Zij zijn de nieuwe pastoors. Ons probleem is dat er te veel politici zijn die totaal onbelangrijk zijn, zichzelf bezig moeten houden en dus nog maar eens een wetje schrijven en een verbod uitvaardigen omdat ze het toch zoveel beter weten dan wij. Of toch tenminste denken dat ze het beter weten. Wat overigens niet meteen te merken is aan hun daden.

De overheid als big brother die het altijd beter weet, die het allemaal doet in de plaats van de mensen. Nog even en dan is het zelfs verboden om nog individueel zijn verantwoordelijkheid op te nemen.

Verkiezingskoorts

Oppositiepartijen sp.a, Groen! en Lijst Dedecker hebben gisteren – een dag na de officiële conclusies van de Fortiscommissie – hun eigen conclusies en aanbevelingen voorgesteld. Volgens de oppositie durfden de meerderheidspartijen nauwelijks drie maanden voor de verkiezingen geen spijkers met koppen meer te slaan in het eindverslag van de Fortiscommissie, en komen zij nu met de echte conclusies.

Dat de verkiezingskoorts de meerderheidspartijen parten speelde, is ongetwijfeld waar. Maar het argument kan ook worden omgekeerd. Op drie maanden voor de verkiezingen hadden de oppositiepartijen meer baat bij hommeles en onenigheid in de commissie dan bij een eensgezind slotrapport. Het lijkt er op dat ze vooral de aanval inzetten op Jo Vandeurzen die zeer overtuigend was in zijn getuigenis voor de commissie, maar nu ‘een instrument in de handen van de kabinetten Leterme en Reynders’ genoemd wordt. Eigenlijk mag het een wonder heten dat de Fortiscommissie nog tot conclusies is gekomen, want drie maanden voor de verkiezingen draait er niets meer in de politiek.

Dat wordt ook steeds meer duidelijk in de Vlaamse regering. Die heeft vijf jaar lang vrijwel probleemloos gefunctioneerd, eerst onder leiding van Yves Leterme, daarna onder die van Kris Peeters, maar sinds enkele weken is het gedaan met de goede verstandhouding tussen de ministers van de drie traditionele partijen.

Plots vindt Vlaams Open Vld-vicepremier Dirk Van Mechelen de overbruggingspremies waarmee zijn sp.a-collega Frank Vandenbroucke de problematiek van de tijdelijke werkloosheid voor bedienden wilde oplossen, te duur. Enkele weken geleden waren ze dat blijkbaar nog niet, want toen ging de voltallige Vlaamse regering er nog mee akkoord.

En daarmee komt het politieke leven in dit land helemaal tot stilstand, want de federale regering van Herman Van Rompuy heeft eigenlijk nog nooit gefunctioneerd zo lang ze bestaat, evenmin trouwens als de regering Leterme daarvoor. Ook dat was te wijten aan verkiezingskoorts, want na de overwinning van Didier Reynders op Elio Di Rupo in de federale verkiezingen van 2007 is dezelfde avond al de campagne begonnen voor de komende Waalse en Brusselse verkiezingen om nu uit te maken wie de grootste is in Franstalig België.

We kunnen dus alleen maar hopen dat er zich de eerstkomende drie maanden geen grote economische malheuren meer voordoen, want het zou wel eens kunnen dat dan ook de Vlaamse regering niet meer in staat gaat zijn om in te grijpen.

Ancien Régime

De Fortiscommissie heeft haar werkzaamheden afgerond. De conclusies en de aanbevelingen zijn geschreven en door de commissieleden goedgekeurd. Straks gebeurt dat ook nog eens door de voltallige Kamer, en dan is het eerste luik van de Fortisaffaire afgerond. Het eerste luik, want wellicht volgt er nog een tweede luik als het strafonderzoek door het Hof van Beroep van Gent klaar is.

Toch werd er, nog voor de commissie haar werkzaamheden had beëindigd, al links en rechts gezegd dat de Fortiscommissie gefaald had, een mislukking was. Waren we immers iets wijzer geworden? Wisten we nu wie de scheiding der machten had geschonden? Wisten we kortom wie de schuldige was?

Wie die vragen stelt, weet niet (of wil niet weten) waarvoor een parlementaire onderzoekscommissie dient. Zeker niet om schuldigen te zoeken, en eigenlijk ook niet om echt achter de waarheid te komen, maar wel om ‘disfuncties’ op te sporen en aanbevelingen te doen over aanpassingen die gedaan kunnen worden om dezelfde problemen in de toekomst te vermijden.

En in dat opzicht heeft de Fortiscommissie helemaal niet gefaald. Wie de aanbevelingen van de commissie leest, ziet dat die vrijwel allemaal te maken hebben met de werking van het gerecht. Zelfs zonder alle betrokken magistraten te kunnen ondervragen, heeft de Fortiscommissie de vinger op de wonde gelegd. De werking van het gerecht hapert aan alle kanten, en zeker de hoge magistraten sluiten zich op in een ivoren toren vanwaar ze neerkijken op de rest van de schepping, en met name op de politici.

Of moeten we het normaal vinden dat wanneer magistraten vechtend door de gangen van het Hof van beroep rollen, de minister van Justitie die het waagt om daar vragen over te stellen en een procureur stuurt om poolshoogte te nemen, tot ontslag wordt gedwongen?

De Fortiscommissie heeft pijnlijk duidelijk gemaakt dat een deel van de magistratuur echt nog in het ancien régime leeft, in een soort van enclave waar normale stervelingen niet mogen komen en de gewone rechtsregels niet gelden.

We zijn benieuwd of het parlement en de minister van Justitie ook de enig mogelijke conclusie zullen durven te trekken, dat een grondige hervorming van het gerecht dringend nodig is. Daar zal een flinke dosis politieke moed voor nodig zijn, want de hoge magistratuur heeft de voorbije kerstperiode getoond dat ze erg stevig in het zadel zit, steviger dan de regering.