Debat gevraagd

Onderwijsminister Pascal Smet heeft gisteren zijn eerste beleidsnota voorgesteld. De belangrijkste accentverschillen met zijn voorganger lijken voorlopig te zijn dat Smet met zijn Brusselse achtergrond het Nederlandstalig onderwijs in Brussel meer in de kijker zet, en dat hij - in tegenstelling tot Frank Vandenbroucke die daar voorzichtig mee was - wel een enthousiaste verdediger is van meertalig onderwijs. Het ziet er dan ook naar uit dat het gebruik van Frans en Engels voor een aantal vakken snel een feit kan worden.

Voor de rest wisten we al dat Frank Vandenbroucke de voorbije jaren zoveel op stapel heeft gezet dat eender wie hem zou opvolgen in hoofdzaak moet uitvoeren wat Vandenbroucke gepland had. En het belangrijkste plan dat Pascal Smet vond toen hij de onderwijswinkel overnam is de “grondige hervorming” van het secundair onderwijs. Tijdens de vorige legislatuur heeft een commissie onder leiding van de vroegere baas van de onderwijsadministratie Georges Monard een hervormingsplan klaargestoomd. Dat is kant en klaar. Minister Smet hoeft het alleen maar uit te voeren, en hij zei gisteren ook dat hij hoopt voor het eind van de legislatuur een hervormingsdecreet klaar te hebben.

Toch kan de vraag gesteld worden waarom het secundair onderwijs zo nodig “grondig” moet hervormd worden. In de fameuze PISAtesten van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling scoort het Vlaams secundair onderwijs jaar na jaar bij de wereldtop. Uiteraard betekent dit niet dat er niets verbeterd kan worden.

Eén van de gekende gebreken van het Vlaams onderwijs is het grote verschil tussen “de besten” en de “minst goeden”, al scoren die laatsten in vergelijking met andere landen nog altijd erg hoog. Maar er zijn nog andere redenen om voorzichtig te zijn met het “grondig hervormen” van het secundair. In een interview verder in deze krant wijst de Leuvense onderwijsspecialist Jan Van Damme op recent internationaal onderzoek waaruit blijkt dat ons lager onderwijs absolute wereldtop is voor de zwakste leerlingen, maar povertjes presteert voor de sterkste leerlingen. En toch zijn die sterke leerlingen ook wereldtop als ze 15 zijn en getest worden in de PISA-testen. Dat is nog niet echt onderzocht, maar de verklaring dat die sterke leerlingen beter tot hun recht komen in het secundair ligt voor de hand. Jan Van Damme heeft ook duidelijke ideeën over de beruchte “waterval” in het secundair. Op dat punt moet er misschien wel hervormd worden. Het maatschappelijk debat mag beginnen.