Was de staking van gisteren een succes? In de wetenschap dat het ging om een algemene staking, kan men dat niet zeggen. Er waren beduidend meer mensen die werkten dan staakten. Wat niet wegneemt dat er ook veel werd gestaakt volgens het vertrouwd beeld bij elke staking.
Er werd meer gestaakt bij de openbare diensten en in het bijzonder bij het openbaar vervoer dan in de privésector. Er werd meer gestaakt in de industrie dan in de dienstensector. Er werd meer gestaakt in de grote bedrijven dan in de kleine en middelgrote ondernemingen. En er werd meer gestaakt in Wallonië dan in Vlaanderen.
Recht op werken en staken
Dit alles maakt dat ook de privé getroffen werd door een staking tegen het regeringsbeleid. In feite hoort dat niet, het zorgt voor onverantwoord economisch verlies. Daar tegenover staat dat het om een correcte staking ging zonder bezetting van belangrijke verkeersknooppunten en industrieterreinen. Het recht op werken was evenwaardig aan het recht op staken.
Dat de stakingsdag geen onverdeeld succes werd voor de vakbonden, hebben ze aan zichzelf te danken. De oproep voor een algemene staking kwam te vroeg. Het sociaal overleg is nog volop bezig. De door de vakbonden naar voren geschoven knelpunten bij de uitvoering van de regeringsmaatregelen zijn opgelijst.
Voor de meeste van die knelpunten is een oplossing mogelijk. Ook de vakbonden moeten rekening houden met het feit dat de regeringsonderhandelingen te lang duurden, dat de regering Di Rupo nu de handen vol heeft, dat er nog meer op de agenda staat dan enkel overleg met de vakbonden.
Collectieve verantwoordelijkheid
Het is ook zo dat het gros van de bevolking er zich wel degelijk van bewust is dat de regering maatregelen moet nemen om de overheidsfinanciën te saneren en onze sociale zekerheid overeind te houden. Dat is een collectieve verantwoordelijkheid. In die zin kan men spreken van een breuk tussen de vakbonden en de publieke opinie.
Maar we willen die breuk ook niet overdrijven omdat de vakbonden ook zaken aankaarten die gedragen worden door brede lagen van de bevolking. We hebben het dan over de obsessie voor winstmaximalisatie door de bedrijven en de uitstoot van (oudere) werknemers, over de notionele intrestaftrek waardoor vooral grote bedrijven quasi geen belastingen meer betalen, over de bonussencultuur in banken die slechts kunnen overleven met overheidssteun.
Onrechtvaardigheidsgevoel
Het bezwaart de overheidsfinanciën. De regering moet maatregelen nemen. Het gros van de bevolking draait daar voor op. Dat zorgt voor een groot onrechtvaardigheidsgevoel. Daar moet de regering Di Rupo rekening mee houden.
Eric DONCKIER