De Kern

Geen winnaars

De Antwerpenaars hebben zich uitgesproken over de Oosterweelverbinding, inclusief de Lange Wapper. Ze deden dat met velen. En ze beslisten dat die Lange Wapper er niet mag komen. Verwonderlijk? Niet echt. We hebben geen weet van referenda waarin nieuwe projecten het uiteindelijk wél halen.

Verklaringen hiervoor zijn het gegeven dat tegenstanders gemakkelijker te mobiliseren zijn. En er is het onvermijdelijke nimby-fenomeen: iedereen wil van alles, in dit concrete geval zelfs een oplossing voor de mobiliteitsproblemen in en rond Antwerpen, maar niet in de achtertuin of langs de peperdure loft. De verklaringen van de neen-stemmers onmiddellijk nadat ze hun stem hadden uitgebracht, lieten in dat verband niets aan de verbeelding over.

Dat weten we dan weer. Alhoewel, wat weten we nu meer dan de dag vóór het referendum? Betekent het neen een neen aan de hele Oosterweelverbinding of enkel aan de Lange Wapper? En wie neen stemde, wat wil die dan wel? Helemaal niks? Het Horvath-tracé? Het alternatief van stRaten-Generaal? Het alternatief van ARUP/SUM? Allemaal alternatieven met net als de Oosterweelverbinding evenveel voordelen als nadelen.

Het referendum over de Lange Wapper had de grote verdienste dat het de inwoners van Antwerpen nauw betrok bij ontwikkelingen in en rond hun stad. En het verplichtte de politici om het dossier echt in te studeren en kleur te bekennen. Een aantal politici veranderde daardoor van mening. Men verwijt ze politiek bochtenwerk, ingegeven door electoraal opportunisme. Politici zijn daar uiteraard gevoelig aan. Anderzijds is het evengoed zo dat enkel domme mensen nooit van mening veranderen.

Men heeft de Antwerpenaren hun mening gevraagd, ze hebben gesproken, dus is het ook logisch dat onze politici er rekening mee houden. In Antwerpen en in Brussel. Politiek vertaald betekent dit referendum een nederlaag voor Kris Peeters, zijn CD&V, Open Vld en N-VA. Patrick Janssens, sp.a, Groen! en Vlaams Belang - wat een combinatie - zijn de winnaars. Alhoewel, zijn er wel winnaars? Het resultaat van dit referendum is dat het verkeersprobleem nog altijd even groot blijft, maar dat we een paar jaren terug in de tijd zijn gezet in de zoektocht naar een oplossing.

Die moet er hoe dan ook komen. In het belang van de Antwerpenaars. Maar ook in het belang van alle Vlamingen omdat Antwerpen nu eenmaal onze economische hoofdstad is. Dat blijft hoe dan ook een taak voor onze politici. Voor winnaars én voor verliezers.

Een gemiste kans

De regering Van Rompuy heeft gisteren haar begrotingen 2010 en 2011 voorgesteld. Om de staatsfinanciën enigszins weer onder controle te krijgen, zoekt de federale regering het hoofdzakelijk in nieuwe inkomsten, amper in besparingen.

Is het voldoende? Daarover kan men discussiëren. De regering staat op het standpunt dat ze nu niet wilde doorduwen om onze economie, die het zo al moeilijk heeft, niet verder in het gedrang te brengen. Daar valt best wat voor te zeggen. Maar dat de regering de oplossing quasi alleen in nieuwe inkomsten zoekt, dat kunnen we niet goed volgen. De Vlaamse regering bespaart wel. Waarom zou de federale regering dat dan niet kunnen? Misschien zit het antwoord wel verscholen in de samenstelling van deze regering, met naast christendemocraten ook socialisten en liberalen die elkaar in een wurggreep houden, waardoor de regering nog amper kan bewegen. In feite geeft de regering dat zelf toe door nu ook al voor een goed stuk de begroting 2011 vast te leggen. In 2011 zijn het immers federale verkeizingen voor Kamer en Senaat. De regering weet nu al dat ze dan geen beslissingen zal durven nemen.

Deze begrotingen zijn vooral op langere termijn een gemiste kans. Hét Belgisch probleem bij uitstek is immers onze te kleine werkzaamheidsgraad van net iets meer dan 60 procent. Mochten we die kunnen optrekken tot 70 procent, dan zijn onze problemen van de baan. Mensen die werken betalen belastingen en SZ-bijdragen, en hebben geen uitkering nodig.

Om dit te realiseren, zijn ingrijpende maatregelen nodig. We denken dan o.a. aan een versoepeling van de arbeidsmarkt, aan het langer aan het werk houden van de mensen, aan een verschuiving van de fiscaliteit van lasten op werk naar lasten op consumptie en vervuiling, aan een herstructurering van het overheidsapparaat om met minder mensen beter te doen, aan een regering die investeert in plaats van herverdeelt.

We zijn er ons van bewust dat dit op korte termijn géén oplossing is voor de begrotingen 2010 en 2011, wel op langere termijn. Niets belette de federale regering Van Rompuy om die maatregelen nu al te nemen en vervolgens geleidelijk in te voeren. We zouden nu al klaar zijn voor wanneer de economie herneemt en de vergrijzing met veel uittreders uit de arbeidsmarkt helemaal toeslaat. Dat werk wordt doorgeschoven naar de volgende federale regering.

Maar zal die het kunnen? Nu zijn er al vijf partijen nodig om een regering te vormen. Wat wordt dat na de verkiezingen van 2011? Indien het tegenvalt, riskeren we een dodelijke wurggreep.

Een harde business

Politiek is een harde business. Wie daar nog niet van overtuigd was, kreeg deze week de harde bewijzen. Zwart op wit. Eerst was er Marc Verwilghen die in een interview afrekende met het liberale triumviraat Verhofstadt- Dewael-De Gucht.

Gisteren lekte het mailverkeer uit over de manier waarop Caroline Gennez kopstuk Frank Vandenbroucke passeerde als Vlaams minister. Politiek heet een ploegsport te zijn van mensen die dezelfde ideologische overtuiging delen en van daaruit zich willen inzetten om de maatschappij te ordenen in het algemeen belang. Postjes zouden niet belangrijk zijn, wel principes. Dat zeggen ze allemaal. Maar het is niet zo. Persoonlijke belangen wegen veelal zwaarder door dan het algemeen belang. Er bij zijn, voorzitter zijn, minister zijn, daar is het uiteindelijk om te doen.

Marc Verwilghen begon zijn politieke carrière als backbencher en had weinig uitzicht op meer tot hij voorzitter werd van de Dutroux-commissie. Hij ontpopte zich binnen de kortste keren tot witte ridder en werd enorm populair, zo populair dat hij dacht premier te kunnen worden. Die eer moest hij uiteindelijk aan Guy Verhofstadt laten, zelf werd hij minister van Justitie en daarna Economie. Maar hij kon zijn stempel niet drukken. Voor een stuk wegens eigen falen, voor het grootste stuk omdat men hem zijn succes niet gunde. Niet in eigen partij, hij verstoorde de pikorde.

Niet bij de andere partijen, want als men Marc Verwilghen liet scoren zou Open Vld te groot worden. De problemen bij justitie zijn ondertussen nog altijd niet opgelost. Marc Verwilghen haalt nu zijn gram.

Het Vandenbroucke-verhaal is gelijkaardig. Wie lekte de mails? Het antwoord is voor later, moet waarschijnlijk gezocht worden in zijn - door hem geïnspireerde? - entourage. Dezelfde entourage die eerder ook al het berichtje lekte dat Flor Koninckx zijn parlementaire wedde behoudt ondanks het feit dat hij niet meer verkozen werd. Steve Stevaert had hem dat immers beloofd bij zijn keuze als bekende Vlaming voor sp.a.

De Vlaamse socialisten verloren in 2007 de federale en dit jaar de Vlaamse verkiezingen. Om een breuk met het verleden te maken, moest Caroline Gennez voor nieuwe Vlaamse ministers kiezen. Enkel op die manier kan de sp.a een nieuwe toekomst opbouwen. Maar daar heeft de entourage van Frank Vandenbroucke geen boodschap aan. Daarom rekent ze nu af met Caroline Gennez en haar fluisteraar Steve Stevaert. Frank Vandenbroucke is belangrijker dan de sp.a.

Nog een studie nodig

Dat de N-VA de Vlaamse verkiezingen van 7 juni won, dat weten we natuurlijk. Maar van waar kwam die winst? Van sp.a en Open Vld, de twee partijen die de verkiezingen verloren? Het klinkt logisch maar is niet noodzakelijk juist. Winst en verlies bij verkiezingen zijn het gevolg van veel bewegingen heen en weer tussen alle partijen. Enkel onderzoek kan voor het juiste antwoord zorgen. Dat is er nu. Daar zorgden de universiteiten van Leuven, Brussel, Antwerpen en Leiden voor.

De studie toont iets heel interessants aan. In de aanloop naar de verkiezingen maar nog voor de feitelijke start van de verkiezingscampagne werd LDD alsmaar populairder. De partij was op dat ogenblik, dat bleek toen trouwens ook uit de opiniepeilingen, goed voor circa 15 procent van de Vlaamse stemmen. Maar tijdens de verkiezingscampagne zelf ging die winst verloren.

Het onderzoek - met ondervragingen van steeds dezelfde groep kiezers tijdens drie verschillende periodes - geeft aan dat dit een gevolg was van de negatieve campagne van Jean-Marie Dedecker. De overloop van Dirk Vijnck naar Open Vld om daarna heel snel terug te keren naar LDD, was de spreekwoordelijke druppel. Jean-Marie Dedecker dacht met dit opgezet spel te kunnen scoren, uiteindelijk sneed hij in eigen vinger en in die van Open Vld. N-VA incasseerde de winst. Het moet een les zijn voor alle partijen. De kiezer heeft weinig of geen boodschap aan negatieve, schreeuwende politici. Hij wil vooral weten hoe de partijen de problemen gaan aanpakken.

Iets wat de universiteiten niet onderzochten, maar wat ook een studie verdient, is de vraag welke rol het VRT-programma ‘De slimste mens van de wereld’ speelde in de verkiezingscampagne. Terwijl LDD en Open Vld met modder naar elkaar gooiden, zat N-VA-voorzitter Bart De Wever elke avond in het meest bekeken tv-programma van de VRT. Bart De Wever had het imago van een norse, rabiate Vlaming. In dat programma konden de Vlamingen een andere N-VA-voorzitter ontdekken: een uitermate intelligente, erudiete en onderkoeld humoristische man.

Zijn populariteit steeg met de dag. Ook de kijkcijfers vaarden er wel bij. En daarom dringt zich de volgende vraag op: heeft de VRT omwille van het effect De Wever hem met opzet zo lang mogelijk in het programma gehouden door hem die vragen te stellen die aanleunden bij zijn interessesferen en op die manier voor een stukje bijgedragen hebben aan zijn verkiezingsoverwinning. We weten het niet. Een studie zou kunnen helpen.

Pijnlijke afrekening

Een vermindering van de groeinorm van 4,5 procent bovenop de inflatie in de gezondheidszorgen. Een afslanking van het federale ambtenarenkorps met 15.000 tot nog maar 65.000 ambtenaren over tien jaar. Het duurder maken van de dienstencheques met een halve euro om uit te komen op 8 euro per cheque. Het optrekken van de roerende voorheffing van 15 naar 25 procent op spaarboekjes. Het optrekken van taksen en accijnzen op diesel.

Allemaal voorstellen die de afgelopen dagen de revue passeerden in het kader van de opmaak van de begrotingen 2010 en 2011. Ze werden allemaal één na één afgeschoten. De ene keer door de liberalen, de andere keer door de socialisten. Enkel de christendemocraten van de CD&V hielden zich min of meer gedeisd. Zij liggen dan ook in het midden van het bed. En ze leveren met Herman Van Rompuy de eerste minister.

Het is van alle tijden dat bij de opmaak van begrotingen proefballonnetjes worden opgelaten. De ene keer gebeurt dat om de reacties van de publieke opinie te testen. Vallen die mee, dan kan de maatregel alsnog worden doorgevoerd. De andere keer wordt de maatregel gelekt om ze op voorhand onmogelijk te maken. Bij deze begrotingsopmaak doet er zich blijkbaar een nieuw fenomeen voor: men laat proefballonnen op over maatregelen die niet eens op de regeringstafel lagen. Kwestie van zich op voorhand te profileren en punten te scoren op de kap van een begroting waar toch geen eer mee valt te halen.

Onze dames en heren politici moeten vooral doen wat ze niet laten kunnen. Maar schieten ze er ook iets mee op? We dachten van niet. Het maakt het begrotingswerk alleen maar moeilijker. En het haalt de geloofwaardigheidvan de politiek verder onderuit. De verkiezingsresultaten zijn er naar. Vroeger volstonden twee van de drie traditionele politieke families om een meerderheid te vormen. Nu zijn ze al alle drie nodig. Straks zal ook dat niet meer volstaan.

Dat is hun probleem. Ons probleem is dat de staatsfinanciën totaal ontspoord zijn. Dat legt een hypotheek op de economische ontwikkelingen in het land en op onze sociale zekerheid; onze pensioenen, gezondheidszorgen en uitkeringen. Het probleem is enkel op te lossen wanneer alle politieke partijen hun taboes loslaten en constructief naar oplossingen zoeken. Maar dat is te veel gevraagd. Onze politici kunnen dit niet aan. Ze hebben zich met al hun verklaringen vastgereden in hun doodlopende ideologische vooroordelen. De afrekening zal pijnlijk zijn. Voor hen. En helaas ook voor ons.

Beter doen met minder

Vicepremier en minister van Ambtenarenzaken Steven Vanackere zei het als eerste, toen ging het quasi onopgemerkt voorbij. Minister van Economie Vincent Van Quickenborne herhaalde het gisteren, meteen was het kot te klein. De christelijke en socialistische overheidsvakbonden kropen in hun pen om te stellen dat er géén sprake kan zijn van een vermindering van het aantal federale ambtenaren met 15.000 personen over een periode van tien jaar. Integendeel, er moet personeel bijkomen. Nu zijn er circa 80.000 federale ambtenaren. In het totaal werken er 770.000 mensen voor de verschillende overheden samen, waarvan 425.000 in de administratie.

Daarnaast is er ook veel onderwijzend personeel. In vergelijking met Nederland, Duitsland en Frankrijk heeft België in verhouding veel meer ambtenaren. Dat is een oud zeer. Het begin van het probleem dateert van de jaren zeventig toen als gevolg van de oliecrisis veel ambtenaren werden aangeworven om de werkloosheidscijfers enigszins onder controle te houden. Het leidde mee tot de ontsporing van de begroting in de jaren tachtig. Een tweede verklaring is onze staatsstructuur met veel beleidsniveaus: gemeenten, provincies, gewesten en gemeenschappen en de federale overheid, met elk hun administratie. Een derde vaststelling is dat de toename van het aantal ambtenaren de jongste jaren vooral op lokaal niveau gebeurde. Elke burgemeester probeert te scoren, neemt nieuwe initiatieven. Daar hangt wel een prijskaartje aan dat onbetaalbaar dreigt te worden.

België heeft veel ambtenaren. Dat zou nog aanvaardbaar zijn indien de dienstverlening aan de bevolking ook beter zou zijn. Dat is niet zo, zeker niet wanneer we vergelijken met Nederland. Een afslanking en hervorming van het overheidsapparaat dringt zich dan ook op. Beter doen met minder mensen moet kunnen. Een meer efficiënte overheid is overigens ook van belang voor onze concurrentiepositie. Internationale bedrijven die willen investeren, kijken naar die efficiëntie van het overheidsapparaat. Minder ambtenaren betekent ook minder overheidsbeslag en meer ruimte voor de privé om te investeren.

De verschillende overheden hebben de omstandigheden mee om af te slanken. Veel ambtenaren gaan de komende tien jaar met pensioen. De verschillende overheden moeten daar samen afspraken over maken. Uiteraard moet er vooral afgeslankt worden in de administraties en diensten met veel te veel personeel. De nieuwe aanwervingen moeten dan weer gaan naar de diensten die onderbemand zijn.

Die Antwerpenaars toch

Zondag 18 oktober spreken de Antwerpenaars zich in een referendum uit over de Oosterweelverbinding. Met het naderen van dat referendum laaien de emoties hoog op. Burgemeester Patrick Janssens (sp.a) van Antwerpen en BAMvoorzitter Karel Vinck willen zelfs niet meer debatteren.

We lopen weinig risico waneer we nu al voorspellen dat het referendum een ‘neen’ zal opleveren. Waarna de discussies opnieuw kunnen beginnen. Want hoe moet men de afwijzing interpreteren? Als een afwijzing van de hele Oosterweelverbinding? Als enkel een neen aan de Lange Wapper? Als een keuze voor het alternatieve tunneltracé? Als een pleidooi voor een nieuwe combinatie tunnel-tracé? Allemaal vragen, eerst voor het Antwerps stadsbestuur dat een advies moet geven over de bouwvergunning van de Oosterweelverbinding. En daarna voor de Vlaamse regering die moet beslissen wat ze met dat advies doet. Dat kan/zal de Vlaamse regering verdelen: CD&V en N-VA zijn voor, sp.a is tegen.

Van op een afstand bekeken zouden we kunnen zeggen dat het altijd hetzelfde is met die Antwerpenaars. De Vlaamse regering legt een grote zak vol geld op de Antwerpse tafel om een project te realiseren, waarna de Antwerpenaars ruzie maken. Dat was het geval bij de heraanleg van de Leien. Dat was het geval met de bouw van een nieuw voetbalstadion naar aanleiding van het Europees voetbalkampioenschap Euro 2000. Het stadion kwam er niet. Dat is nu opnieuw het geval met de Oosterweelverbinding.

Mede omdat Patrick Janssens en de sp.a eerst voor de verbinding waren, daarna hun jas keerden toen er steeds meer verzet rees tegen de BAM-plannen. Janssens zegt dat hij nog de enige is die de belangen van de Antwerpenaars verdedigt, hij wil ook na 2012 burgemeester blijven. We zouden ons ook kunnen afvragen waarom enkel de Antwerpenaars zich mogen uitspreken. Het gaat uiteindelijk om Vlaams geld. En het gaat om een verbinding die alle Vlamingen aanbelangt. We gaan hier geen beroep doen op het gezond verstand van de Antwerpenaars. Wie zijn wij. Het zou ook niet helpen, Antwerpenaars weten het toch beter. Overigens, we begrijpen ook dat de Antwerpenaars in eerste instantie bekommerd zijn om hun leefbaarheid.

Maar zo kan het niet verder. Laat het referendum doorgaan, de uitslag heeft in feite al geen belang meer. Daarna moeten de politici opnieuw hun verantwoordelijkheid nemen en snel een oplossing uitwerken voor de ontsluiting van de economische hoofdstad van Vlaanderen. In het belang van Antwerpen en bij uitbreiding van heel Vlaanderen.

Voorhechtenis als voorschot

Onze gevangenissen puilen uit. Grosso modo kan men zeggen dat er een kwart méér gevangenen dan cellen zijn. Dat geeft veel problemen in de gevangenissen. Het is een oud zeer. Een van de verklaringen voor dit gegeven is dat in onze gevangenissen veel mensen in voorhechtenis zitten. Van de circa 10.000 gevangenen zitten er ongeveer 4.000 in voorhechtenis in afwachting van de verdere afwikkeling van het onderzoek en hun eventueel proces.

Het probleem van het grote aantal mensen in voorhechtenis is weer helemaal actueel naar aanleiding van de aanhouding van Luc Vansteenkiste, grote baas van Recticel en voormalig voorzitter van de Belgische werkgevers. Hij wordt verdacht van misbruik van voorkennis bij de verkoop van Fortis-aandelen. We spreken ons niet uit over deze zaak. Het onderzoek zal wel aantonen wat er aan de hand is. Mocht Luc Vansteenkiste inderdaad in de fout zijn gegaan, dan zal hij gestraft worden.

Maar was het ook nodig om hem aan te houden en in voorhechtenis te plaatsen? Luc Vansteenkiste wordt verdacht van feiten die zich exact een jaar geleden voordeden. Het onderzoek tegen zijn persoon loopt al langer. Indien de voorhechtenis bedoeld is om te voorkomen dat hij mogelijke bewijsstukken vernietigt en/of mogelijke getuigen informeert of zelfs onder druk zet, dan komt deze voorhechtenis te laat. In dat geval is het de vraag of de voorhechtenis niet bedoeld is om Luc Vansteenkiste onder druk te zetten.

Volgens de bekende advocaat Hans Rieder is dat dagelijkse praktijk. Ook de Orde van Vlamse Balies protesteerde gisteren terecht tegen deze vorm van machtsmisbruik. Er is nog een tweede verklaring waarom zoveel mensen - die allemaal verondersteld worden onschuldig te zijn tot het bewijs van het tegendeel - in voorhechtenis zitten. Die werd gisteren aangekaart door de Orde van Antwerpse advocaten. Omdat onze gevangenissen overvol zijn, worden gevangenisstraffen van minder dan drie jaar niet meer uitgevoerd, uitgezonderd wanneer het gaat op zedenfeiten of bij recidive. Dat heeft twee gevolgen.

Rechters spreken zwaardere straffen uit, zodat de schuldigen minstens een deel van hun straf zouden uitzitten. En onderzoeksgerechten nemen meer mensen in voorhechtenis. In dit geval kunnen we spreken van voorhechtenis als voorschot op een mogelijke straf na een mogelijke veroordeling. Maar wat als er uiteindelijk helemaal geen veroordeling volgt?

Dit alles kan niet. Het gerecht moet zich als eerste aan de regels houden. Anders wordt recht krom.

Werk dé uitdaging

Dit weekend legt de Vlaamse regering de laatste hand aan haar begroting 2010. Die wordt maandag voorgesteld, wanneer het Vlaams Parlement voor het eerst opnieuw bijeenkomt in plenaire zitting. Ook de federale regering buigt zich dit weekend over haar begroting voor volgend jaar, maar pas voor het eerst met alle regeringspartijen samen.

Zij heeft iets meer tijd, Kamer en Senaat komen pas de tweede dinsdag voor het eerst plenair bijeen. De opmaak van de begrotingen voor volgend jaar kondigde zich al als uiterst moeizaam aan. Zeker voor de federale regering. Die moet 65 procent van de inspanningen leveren om tegen 2015 opnieuw een begroting in evenwicht te hebben. Anders dreigt er tegen dan een tekort aan van 25 miljard euro of 7,5 procent van het bruto binnenlands product.

Maar al bij al valt het nog mee. Dat komt omdat alle regeringen vorige week samen afspraken om de inspanningen geleidelijk op te bouwen. Het maakt dat de federale regering in 2010 voor slechts 1,2 miljard euro aan maatregelen moet nemen. Bovendien denkt ze vooral aan nieuwe inkomsten zoals een heffing voor de elektriciteitsproducenten in ruil voor het langer openhouden van de kerncentrales.

Hier valt iets voor te zeggen. Te forse besparingen en/ of belastingen voor burgers en bedrijven kan nefast zijn voor de nu al kwakkelende economie. Toch moet men zich de vraag durven stellen of de verschillende regeringen - in het bijzonder de federale en de Waalse - niet beter nu al méér zouden doen. Wat nu al gedaan is, brengt ook de volgende jaren opnieuw op. Tenminste als het om structurele maatregelen gaat. Nu wordt het gros van de inspanningen verschoven naar de periode 2012-2015, dus naar de volgende regering? Het houdt ook het risico in van een verloren begrotingsjaar. In 2011 zijn er verkiezingen voor Kamer en Senaat. Verkiezingsjaren zijn geen goede begrotingsjaren.

Daarom een pleidooi om in de mate van het mogelijke nu al een tandje bij te steken. Plus een oproep om zich niet enkel te focussen op de begroting op zich, maar op de volledige achterliggende problematiek van onze belabberde staatsfinanciën. Hét Belgisch probleem bij uitstek is onze werkzaamheidsgraad (62,4% in België, 66,5% in Vlaanderen, 57,2% in Wallonië, 55,6% in Brussel, 65,9% in EU), is het gegeven dat te weinig mensen werken. Meer mensen aan het werk krijgen moet de prioriteit zijn. Dat betekent automatisch meer inkomsten en minder uitgaven voor de overheid. Het is ook de beste waarborg om onze gezondheidszorgen en pensioenen betaalbaar te houden in de tijd.

Zure appel

Er is goed nieuws. Zinkverwerker Nyrstar in Balen gaat de productie aan het eind van deze maand geleidelijk weer opstarten. De productie zal er dan tien maanden lang hebben stilgelegen. Er is nog meer goed nieuws.

De financiële directeurs over de hele wereld zien de toekomst weer wat rooskleuriger. Voor het eerst in een dik jaar zijn er weer meer optimisten dan pessimisten onder de chief financial officers, zeg maar financieel verantwoordelijken in het bedrijfsleven. Veel minder goed nieuws kwam er gisteren van bij gresbuizenproducent Keramo Steinzeug in Hasselt.

Door de crisis heeft het bedrijf lijdzaam moeten toezien hoe de investeringen in rioleringen werden uitgesteld en afgevoerd. Vooral in het Midden- Oosten - waar Keramo een belangrijke positie had uitgebouwd - vielen de bestellingen als een baksteen naar beneden. Liefst 25 weken werd de productie in Hasselt stilgelegd. Maar uiteindelijk heeft de directie toch moeten beslissen om de tering naar de nering te zetten.

Waar iedereen al een paar dagen voor vreesde, werd gisteren aangekondigd tijdens een bijzondere ondernemingsraad: 119 jobs worden in Hasselt geschrapt, nog eens zoveel jobs gaan verloren in de twee Duitse zusterbedrijven van Keramo in Frechen en Bad Schmiedeberg. Een drama voor evenveel families. Het Hasselts bedrijf, dat in 1957 ontstaan is uit de wegenbouwer Kumpen, ziet zijn personeelsbestand daardoor gehalveerd.

Nochtans heeft Keramo met zijn gresbuizen een product van wereldklasse in huis. Jawel, een gresbuis is veel meer dan een bruine, holle buis uit gebakken klei. Je mag het best een duurzaam, technologisch topproduct noemen. Gresbuizen gaan immers veel langer mee dan buizen uit (gewapend) beton of pvc. Ze zijn het best bestand tegen agressieve chemicaliën en tegen hoge druk. Gresbuizen zijn zelfs een stuk ‘ecologischer’ dan hun concurrenten in de rioleringswereld. Alleen, ze zijn ook duurder. U kan zich voorstellen dat dat in tijden van crisis een probleem is.

De crisis is dus nog niet voorbij, al krijgen we de jongste tijd meer en meer te horen dat “het ergste achter de rug is”. Integendeel, we kunnen ons de komende weken en maanden aan nog meer verhalen zoals dat van Keramo verwachten. De economie trekt misschien weer wat aan, maar dat gebeurt niet overal en in alle sectoren aan hetzelfde tempo. De wereldstaalreus ArcelorMittal bijvoorbeeld verwacht dat het voor hen pas in 2011 beter zal gaan. Wij zijn dus nog niet door de zure appel heen. Het lijkt bovendien een erg dikke appel te zijn.