Graffiti

Rapaard

Ik had twee pakjes tulpen mee. Het kostte me veel moeite om ze in de vaas te schikken. Wat ik ook deed, de bloemen bleven kriskras door elkaar vallen.
De volgende ochtend zag ik tot mijn verbazing hoe de stengels en koppen van de tulpen nu wel een rustgevende compositie vormden. Ik vroeg aan m’n vrouw of zij de bloemen misschien geschikt had. Bleek dat tijdens de nacht de tulpen zelf hun evenwicht hadden gevonden. Was geen mensenhand bij te pas gekomen.

* * *

Elke ochtend los ik mijn sudoku op terwijl ik de eerste kop koffie van de dag tot mij neem. Als het cijferspelletje meer dan twintig minuten duurt, weet ik dat ik nog niet goed wakker ben. Ik ben gek op sudoku’s - als ik ’s avonds naar het nieuws kijk, los ik er nog enkele uit een boek op. Wie zegt dat mannen geen twee dingen tegelijk kunnen doen?
In de krant staat onder de sudokupuzzel ook een cryptogram. Af en toe waag ik mij daaraan. Verdraaid moeilijk. Soms moet je er een nachtje over slapen en dan komt de oplossing vanzelf. Enkele weken geleden werd een woord van negen letters zo omschreven: ‘foute outfit van een priester’. Ik had ‘m: een ander woord voor ‘fout’ is ‘mis’; een priester draagt een gewaad; dus: ‘misgewaad’. Volgend woord: ‘examen voor grafici’. Ook niet zo moeilijk: een ander woord voor examen is ‘toets’, grafici hebben iets met de drukwereld; ergo: ‘druktoets’. Bij het derde woord zat ik vast: ‘verhaal met mooie plaatjes’, negen letters. De hele avond mee in m’n hoofd rondgelopen. Niet gevonden. De volgende dag stond de oplossing in de krant: ‘sierstrip’. Was ik nooit opgekomen.
Nog grotere frustratie bij een woord dat omschreven werd als ‘dier om aan te sporen’, acht letters. Ik heb gezocht tot ik er hoofdpijn van kreeg. ‘Manenrob’ was de oplossing. Manenrob? Van Dale: ‘manenrob: Patagonische zeeleeuw’ Hoedje af voor puzzelaars die dat wisten! Ik probeer voorlopig geen cryptogrammen meer op te lossen. Daar is mijn Nederlands nog niet goed genoeg voor.

* * *

Op het internet vond ik het verhaal van ene James Brewer, een man die onlangs in de staat Oklahoma een beroerte kreeg. Overtuigd dat hij nog maar enkele uurtjes te leven had, biechtte hij op dat hij in 1977 zijn buurman had vermoord. Hij wilde zijn geheim niet mee naar het hiernamaals nemen. Tweeëndertig jaar lang had de politie tevergeefs naar de dader gezocht. Het moordmysterie was nu opgelost.
Maar in de daaropvolgende dagen verbeterde de gezondheid van de man onverwachts. Het gerecht werd op de hoogte gesteld van zijn bekentenis. Brewer werd ondertussen overgebracht naar de staat Tennessee, waar hij de moord had gepleegd. Kans bestaat nu dat hij tot de doodstraf zal veroordeeld worden...

* * *

Enkele maanden geleden vond ik op het internet een website met een kaart van de aarde en daarop de positie van het ‘International Space Station’. Op dat ogenblik bevond het ISS zich boven de Atlantische Oceaan en zette koers naar West-Europa. Ik trommelde de zonen op en in de vrieskou tuurden wij buiten naar de sterrenhemel in de hoop het ISS te kunnen waarnemen. Mijn jongste was de eerste die een oranje ‘ster’ zag die heel hard ging. We volgden het traject tot plots - pal boven ons hoofd - het licht van het ding helemaal uitging. Was het misschien een vallende ster, geen ISS? Een beetje ontgoocheld gingen we weer naar binnen om ons op te warmen.
Enkele dagen geleden meldde de weerman dat het ISS om éénentwintig na acht te zien zou zijn. Wij weer naar buiten. Opnieuw zagen we zo’n oranje ster aankomen. Hadden we het ISS die vorige keer dan tóch gezien?
We volgden de ster in de hemel tot plots het licht weer helemaal uitdoofde. Nu snapte ik het. Zo’n Space Station vliegt natuurlijk niet met ‘de lichten aan’ - die weerkaatst gewoon het zonlicht. Als hij al een eind oostwaarts gevorderd is tegen de nachthemel, bereikt het zonlicht hem niet meer en wordt geen licht meer weerkaatst. Mysterie van de ‘uitdovende ster’ opgelost.

* * *

Vriend Ludo schreef me naar aanleiding van mijn stukje over de autokeuring. Hij werkt voor een ander keuringsstation en daar gaat alles wat vlotter, heb ik begrepen. De oplossing is een persoon die de chauffeurs opwacht en bijstaat als ze in het station arriveren. Dat is het werk van Ludo - hij helpt met documenten, beantwoordt vragen over het inspectieproces zodat er tijdens de keuring minder tijd verloren gaat, hij spreekt ook een woordje Turks of Marokkaans om mensen op hun gemak te stellen en zorgt er ook voor dat er niet wordt voorgekropen. Ik denk dat ik volgende keer met m’n auto bij Ludo ga. Ludo, de oplossing.

* * *

Enkele weken geleden preisoep bij mijn moeder gegeten. Lekkerste preisoep ter wereld.Ze gaf me haar recept. Bleek een toepassing van het principe dat minder meer is.
Je stooft de uien in boter, gooit daar de gehakte prei bij en enkele aardappeltjes. Peper, zout. Alles laten koken tot het gaar is, mixer erin. Klaar is soep. Wat de soep zo bijzonder maakt is dat alle smaken in elkaar opgelost zijn.

* * *

De EU heeft het moeilijk met het vinden van een gemeenschappelijk antwoord op de economische crisis. Elke lidstaat heeft zo zijn eigen plannetje, maar voor een globale crisis kan dat niet de oplossing zijn.
Doet me denken aan de tijd van de onafhankelijkheidsstrijd van Amerika tegen Engeland. Het was van cruciaal belang voor de Amerikaanse zaak dat een oplossing door alle staten aanvaard werd. Benjamin Franklin vatte de strategie zo samen: ‘Gentlemen, we must all hang together or we shall most assuredly all hang separately’.

* * *

Nog eentje, als ‘dessert’: ‘Scheepsgetouw snel van karakter’. Zeven letters.
Oplossing: ‘rapaard’. Het tegenovergestelde van ‘luiaard’? Neen, het touw onder de ra van een schip. M’n manenrob snapt ‘m ook niet.

Good luck en tot ziens.

Keuring

“Je doet het wéér, papa”, zei m’n oudste ontgoocheld. Als ik m’n bankkaart in een winkel gebruik en na het intikken van code en bedrag het bericht ‘aanvaard’ op het schermpje zie, zucht ik altijd: “Toch ergens waar ik nog aanvaard word!” Een grapje dat mij gewoonlijk een glimlach van de persoon aan de kassa oplevert.
M’n zoon vindt dat het grapje nu echt te oud begint te worden. Hij heeft het al zo vaak moeten horen. “Voor jou is het een oud grapje”, maak ik dan duidelijk, “maar die mensen hebben het nog nooit gehoord.” Zijn blik verraadt dat hij het niet met me eens is. Hij keurt het niet goed, oude grappen van zijn ‘old man’.

* * *

Al weken lang ligt de groene kaart van de autokeuring naast m’n computer. Zodat ik niet vergeet te gaan.
Vandaag was het mooi weer, dus misschien minder volk in de rij. Fout geredeneerd. Twee uur en vijftien minuten moeten wachten. Wat het deze keer moeilijker maakte, was dat de wachtrij met één rij begon, verderop verdubbelde en vlak voor de inspectie weer tot één rij moest samenritsen. Precies alsof men het de voorkruipers gemakkelijk wilde maken. Dat verhoogt de stress. Moet toch op te lossen zijn.

* * *

Het viel me op toen ik in Maastricht met m’n bankkaart betaalde, dat op het schermpje het woord ‘geslaagd’ verscheen. “Bij ons is het ‘aanvaard’,” zei ik tegen de winkelier.
Geen reactie.
Met een beetje moeite kon ik mijn grapje aan de nieuwe omstandigheid aanpassen: “Leuk dat ik nog eens voor iets geslaagd ben!” Opnieuw geen reactie.
Met een beetje moeite kon ik mijn grapje aan de nieuwe omstandigheid aanpassen: “Leuk dat ik nog eens voor iets geslaagd ben!” Opnieuw geen reactie.
De man vroeg alleen of ik ook mijn bonnetje wilde. Toch allemaal een beetje anders, daar over de grens.
Van m’n zoon kreeg ik weer die blik: ‘Zie je nu wel?’ Misschien heeft hij wel gelijk. Mopje te oud. Afgekeurd.

* * *

Eindelijk was het mijn beurt. De man van de keuring wuifde me naar binnen. Ik had m’n documenten klaargelegd en in m’n instructieboekje nagekeken hoe ik de motorkap moest openmaken - vergeet ik altijd.
De keuringroutine ken ik onderhand wel. De inspecteur kijkt je papieren eerst na, dan worden de uitlaatgassen gemeten en de veiligheidsgordels gecontroleerd. We zaten halfweg die eerste statie van de kruisweg, toen er plots ‘stop meneer!’ werd geroepen. Ik had net een tweede, vergeefse poging ondernomen om de achterbank open te klappen en veegde het zweet van mijn voorhoofd. Had ik iets fouts gedaan? De opmerking kwam van de chef van de afdeling, die mijn documenten controleerde: “U moet uw wagen niet laten keuren”, legde hij uit. Hoorde ik goed of verkeerde ik in een soort roes na twee uur blootstelling aan de uitlaatgassen van de wagens voor me? Hij herhaalde dat mijn wagen niet gekeurd moest worden. Dat er op de groene kaart van de keuring stond dat ik wél moest komen, daar had hij geen verklaring voor.
“U heeft geluk”, zei de man, “u moet nu maar negen euro betalen, dat bespaart u een euro of dertig.”
Ik was blij dat ik naar huis mocht, maar begreep niet waarom ik negen euro moest betalen voor het niet laten keuren van mijn wagen.

* * *

We stonden in de rij van de supermarkt. Ik legde m’n bussel prei en een zakje uien op de band en daarachter het grensverleggende ‘volgende klant’-stokje. Even later werd de lege plaats achter het stokje door een elegante vrouwenhand met conservenblikken gevuld en met... drie bh’s - twee zwarte en een knalrode. Mijn aandacht was gewekt!Vooral die rode werkte zinnenprikkelend. De lap voor de stier.
Ik probeerde niet te lang of te opvallend naar die intieme drievuldigheid te staren, maar dat kostte me moeite. Welke maat waren die bh’s? Zagen er best groot uit. Ik vermoedde dat ze knus zouden zitten rond cavaillon-meloenen. Als ik natte bh’s thuis in de badkamer aan een wasdraad zie hangen, is daar niets opwindends aan, maar hier - open en bloot - op de band van de kassa...
Zo onopvallend mogelijk wierp ik ook een blik achter me - ik kon het niet laten - en zag een aantrekkelijke, jonge vrouw die de andere kant uitkeek terwijl ze op een stuk kauwgom knabbelde. Ik wilde het eerst niet doen, maar een door hormonen gemotiveerde reflex dwong mijn blik naar de plaats van haar euh... meloenen. Daardoor leerde ik dat wat door haar blouse verborgen werd, omvangrijker was dan ik - zonder de ‘inside information’ op de band - had kunnen vermoeden. Ik fantaseerde een beetje over hoe ze straks thuis van haar partner een complimentje over die rode bh zou krijgen - ‘goedgekeurd’.

* * *

Twee oude mannen op een bank in het park. De een leunt op zijn stok. De ander is iets met zijn vingers aan het doen. Ik begrijp niet wat. Twee manieren van zitten. Het verschil tussen zijn en doen.

* * *

Door het goedkeuren van een bankkaart ‘aanvaard’ of ‘geslaagd’ zijn - het resultaat blijft hetzelfde, maar er is een fundamenteel verschil. Om aanvaard te worden, moet je iets zijn, om geslaagd te zijn, iets doen. Zijn of doen. In een notendop de essentie van het verschil tussen twee wereldbeelden.
Ook die van noord en zuid? De protestant wordt voor zijn werken met de hemel beloond, de katholiek voor zijn gezegende zielstoestand. Spirituele goedkeuring, maar voor twee totaal andere dingen.

* * *

Ik ga naar de kassa van de keuring om mijn negen euro te betalen. Ik steek de bankkaart in het machientje en krijg de boodschap ‘aanvaard’. Ik denk aan m’n zoon en besluit om het grapje vandaag maar in te slikken.
De mevrouw geeft me een bonnetje en vraagt vriendelijk of ik de man ben van de column in de krant. De herkenning en haar mooie glimlach doen me het ‘leed’ van de afgelopen uren snel vergeten. Een glimlach die ik heb gekregen zonder hem met een oude grap te moeten losweken. Ik ben gekeurd, geslaagd en aanvaard.

Good luck en tot ziens.